Karl-Dedecius-Preis

"Ein Europäer aus Lodz" - Karl Dedecius

Karl Dedecius, 1921 in Lodz/Polen geboren, war eine der wichtigsten Persönlichkeiten für die Vermittlung polnischer Literatur und Kultur in Deutschland. Nach Kriegsende und russischer Gefangenschaft baute er sich 1952 langsam eine Existenz im Westen auf, die ihm anfangs nur nach getaner Arbeit erlaubte, sich seiner Leidenschaft für die polnische Literatur und ihrer Übersetzung zu widmen.

Seine Ausdauer wurde 1959 mit der Herausgabe der ersten Anthologie „Lektion der Stille“ belohnt. Unermüdlich übersetzte er darüber hinaus polnische Schriftsteller wie Zbigniew Herbert, Stanisław Jerzy Lec, Czesław Miłosz, Tadeusz Różewicz und Wisława Szymborska ins Deutsche.

1979 initiierte er das Deutsche Polen-Institut in Darmstadt, dessen Direktor er bis 1997 blieb. Neben seinen zahlreichen Übersetzungen gelten die 50-bändige „Polnischen Bibliothek“, an der er 20 Jahre arbeitete, und das siebenbändige „Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts“, als seine Hauptprojekte. Beide schloss er im Jahr 2000 ab.

Dedecius wurde vielfach gewürdigt und ausgezeichnet, u.a. mit dem Friedenspreis des Deutschen Buchhandels 1990 und dem Orden des Weißen Adlers neun Jahre später in Polen. 2010 ehrte ihn die Deutsche Nationalstiftung mit dem Nationalpreis „als Brückenbauer zwischen Polen und Deutschland“.

Professor Dr. h.c. mult. Karl Dedecius, einer der letzten Vertreter der Kriegs- und Versöhnungsgeneration, ist am 26. Februar 2016 im Alter von fast 95 Jahren in Frankfurt am Main verstorben. Sein Lebenswerk ist heute zum Inbegriff der deutsch-polnischen Verständigung geworden.

"Europejczyk z Łodzi" - Karl Dedecius

Profesor Karl Dedecius, doktor honoris causa wielu uniwersytetów, jeden z ostatnich przedstawicieli wojennej generacji i czołowa postać niemiecko-polskiego pojednania, zmarł dn. 26 lutego 2016 r. we Frankfurcie nad Menem.

Dedecius, ur. 1921 roku w Łodzi, był kluczową postacią w dziedzinie upowszechniania polskiej kultury i literatury w Niemczech. Po zakończeniu drugiej wojny światowej i latach spędzonych w radzieckiej niewoli w 1952 r. zamieszkał w Republice Federalnej Niemiec. Początkowo konieczność zarobkowania pozwalała mu na zajmowanie się jego pasją, literaturą polską i jej przekładem na język niemiecki, jedynie w wolnym czasie.

W 1959 roku ukazała się antologia poezji polskiej pt. „Lektion der Stille” (Lekcja ciszy) w przekładzie Karla Dedeciusa. Następnie Dedecius przełożył na język niemiecki utwory m.in. Zbigniewa Herberta, Stanisława Jerzego Leca, Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej.

W 1979 roku Dedecius założył Niemiecki Instytut Kultury Polskiej (Deutsches Polen-Institut) w Darmstadt, obejmując jego kierownictwo do 1997 r. Oprócz licznych tłumaczeń do jego największych osiągnięć należy zaliczyć wydanie 50-tomowej serii wydawniczej „Biblioteka Polska”, nad którą pracował przez dwadzieścia lat, oraz siedmiotomowej „Panoramy literatury polskiej XX wieku”.

Karl Dedecius otrzymał liczne nagrody. Do najważniejszych należą przyznana mu w 1990 r. Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich oraz Order Orła Białego, wręczony mu w 2003 roku. W 2010 r. Dedecius został wyróżniony Niemiecką Nagrodą Narodową za „budowanie mostów między Polską i Niemcami“. Dzieło życia Karla Dedeciusa uznawane jest jako synonim niemiecko-polskiego porozumienia.