Deutsch-türkischer Schüleraustausch

Kültür Farklılıkları

Türklerde ve Almanlarda Kültür Çeşitliliği
Gerek Türkiye’de gerekse Almanya’da renkli bir kültür çeşitliliğinin olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle herkes için genel geçer bir kültür anlayışı yoktur ve Türkiye’ye veya Almanya’ya yapılacak yolculuk hazırlıkları için de katılımcıları hedef bölgenin özelliklerine ilişkin bilgilendirmek önerilmektedir.
Aşağıdaki davranış kurallarına Türkiye’nin her yerinde uyulmalıdır:

Uyuşturucu: Türkiye’de uyuşturucunun tüketilmesi ve bulundurulması cezai suç olarak değerlendirilir ve ağır cezalarla yargılanır.

Alkol: Alkollü içecekleri kamusal alanda tüketmemek gereklidir, çünkü bu durum birçok Türk için başkalarının dini duygularına saygısızlık olarak algılanmaktadır. Kız ve erkek öğrencilerin konuk olacakları ailelerin yanında konakladıkları sürede, aileler tarafından ikram edilmedikçe, alkol almamaları önerilir. Ancak ailenin alkol ikramının geri çevrilmesi, gösterilen misafirperverliğe saygısızlık şeklinde algılanmaz. Öğrenciler yine de alkol almak istiyorlarsa bu bir barda ya da otelde olmalıdır; elbette bunun miktarında da aşırıya kaçmamak gereklidir. Sarhoş genç kızlar kamusal ortamda hoş karşılanmayabilir ve erkeklerde istenmeyen tepkileri kışkırtabilir.

Tüm erkekler için geçerli durumlar: Türk kızları biraz tutucu olarak bilinir, bu nedenle onlarla flört etmemeli ya da daha ileri ilişkilere girilmemelidir. Namus değerleri ve görgü kuralları açısından ilgili kişi ya da tüm grup güçlüklerle karşılaşabilir.

Tüm genç kızlar için geçerli durumlar: Sokakta sigara içilmemeli ve kamusal alanda da mümkünse bir yere oturarak içilmeli. Çok yüksek sesle konuşan ve gülen genç kızlar ve kadınlar toplum içinde hoş karşılanmayabilir, ya da bu tür davranışlar erkekler tarafından bir “davet“ gibi algılanabilir ve hoş olmayan sonuçlar ortaya çıkabilir. Bir plaj gezisi plânlandığında “üstsüz” güneşlenilmemeli ve yüzülmemeli, çünkü bu durum müstehcen olarak görülebilir.

Giysi: Giysiler ilgili bölgenin yerel geleneklerine uygun olarak seçilmeli. Kısa şort, askılı bluz ve T-Shirt ve mini etekler taşra ve kırsal bölgelerde giysi olarak tercih edilmemeli.

Bedensel Temas: Başka insanların yanında çiftlerin birbirlerine yakınlaşma davranışlarına biraz dikkat etmek gereklidir. Öpüşmek ve okşamak gibi jestler ya da yoğun bedensel temaslar Türkiye’de özel yaşam alanları içinde kalmakta ve kamusal alanda ve yerlerde doğru davranışlar olarak görülmemekte ve bu davranış biçimine uymayanlar hoş karşılanmamaktadır.

Yaşlı İnsanlarla İletişim: Türkiye’de yaşlı insanlar çok büyük saygı görmekteler. Gençler yaşlıların yanında fazla gürültü yapmamalı ve onların yanında sigara içmemeliler. Yaşlıların yanında alkol tüketmek de tabudur, dahası  doğru değildir. Toplu taşıma araçlarında gençler yaşlı insanlara oturmak için yer vermelidirler.

Ayakkabılar: Ev ziyaretlerinde ayakkabılar, eğer çok açık bir şekilde çıkarılması istenmiyorsa, çıkarılmalıdır. Ancak böyle bir durumda bile geleneğe uymak nezaketli bir davranış olacaktır.

Burun Temizleme: Başka insanların yanında burun silme işlemi çok sesli olmamalı. Burun temizleme işlemi banyo veya WC gibi yerlerde yapılmalıdır. Yemek masasında böyle bir şey hiç hoş karşılanmaz. Bu duruma dikkat etmeyenler Türklerde iğrenme duygusu uyandıracaktır.

Davetler: Konuklara genelde kahvelerde, restoranlarda, hatta bazen alışveriş yaparken bile para harcatılmaz; ancak tabii bu durum bazen onları parasal olarak zorlayabilmektedir. Bu nedenle konuk her zaman kendisini davet ettirmemeli ve arada bir kendisi de cüzdanına el atmalı ve ev sahibini davet etmelidir.

Misafir Hediyeleri: Konuk kalınacak aileler için küçük hediyeler her zaman olumlu jestler olarak görülmektedir.

Çocukların ve Gençlerin Yolculuk Davranışları: Türkiye’deki gençler yolculuk yapmaktan hoşlanırlar. Dediklerine göre, bir gençlik değişim programı ile yurtdışına giden gençler, kendilerini çok şanslı ve mutlu hissediyorlar. Ancak yurtdışına seyahat etmek, yüksek masraflardan dolayı herkes için parasal anlamda olanaklı değildir. Türkiye’deki gençlerin seyahat etmeyi en çok sevdikleri yerler Avrupa ülkeleri ve ABD’dir. Bunların arasında ise Almanya’nın önemli bir yeri vardır. Almanya Türkiye’nin en önemli gençlik değişim programları ortağıdır. Almanya’yı ziyaret eden Türk gençleri çok olumlu izlenimlerle dönüyorlar. Yalnızca –fast food (hazır yemekler)- dışında, Avrupa mutfağından pek hoşlanmamktadırlar. Gençler Mısır, Filistin, Japonya, Kuzey Kıbrıs, Litvanya, Norveç ve bazı Türk Cumhuriyetler’iyle de uluslararası iletişimler kurmaktadır.  

Kültür ve Günlük Yaşam: Avrupa’da yaşayan birçok kişinin kafasında Türkiye’deki günlük yaşamla ilgili farklı düşünceler vardır. Ancak bunlar genellikle gerçekle örtüşmemektedir. Türkiye, Avrupalı, Asyalı, İslami ve modern görüşlerin harmanlandığı bir ülkedir. Türkiye’de insanların kamusal alan içindeki davranış normları ve yaşam biçimleri, Orta Avrupa yaşantısından çok belirgin farklar ortaya koymamaktadır. Almanya’da caddede birarada bulunma, dükkan ve mağazalarda, resmi kurumlarda ya da diğer kamusal alanlarda geçerli olan nezaket kuralları Türkiye’de de aynı şekilde geçerlidir, bu kurallar özellikle de kentlerde olağandır. Taşrada ya da daha tutucu bölgelerde küçük farklılıklar elbette bazen olabilir. Türkiye’deki gençler genellikle normlara uygun ve yasalara bağlı davranmaktadırlar.

Misafirperverlik: Türkiye’de insanlar genellikle iletişime açık ve misafirperverdirler. Yabancı kişiler de çaya, yemeğe ya da misafirliğe eve davet edilmekte ve iyi ağırlanmaktadırlar. Türkler, bir misafiri ağırlamak için hiç bir masraf ve emekten kaçınmazlar. Bu tür davetleri kabul etmemek davet edene karşı hoş bir tutum olmaz. Özellikle genç misafirler ailenin bir üyesi olarak görülmekte ve daha bir özenle ağırlanmaktalar. Aileler kendilerini sorumlu hissederler ve tüm akraba ve komşularıyla birlikte konuklarına olabildiğince güzel vakit geçirtmek için çaba sarfederler.
Aşağıdaki davranış kurallarına Almanya’nın her yerinde uyulmalıdır:

Uyuşturucu: Almanya'da uyuşturucu bulundurmak ve tüketmek suç teşkil eder ve kişiye ağır cezalar uygulanır.

Sigara içmek:
Tüm yaşam alanlarında sigara içmek Almanya’da olanaklı değildir. Birçok yerde sigara içmek yasaklanmıştır ya da istenmemektedir (örneğin otobüste ya da dersliklerde, resmi kurumlarda, bankalarda vb.). Eğer kül tablaları bulunuyorsa normalde sigara içilebilir. Ancak kül tablası bulunmuyorsa sigara içilip içilemeyeceği sorulmalıdır. Almanlar bunun mümkün olup olmadığını size dürüstçe söyleyeceklerdir. Yemek masasında sigara içmek nezaketsizlik olarak algılanır, ancak herkes masada yemeğini yedikten sonra sigara içilebilir. Eğer hiç bir şekilde bunu beklemek istemiyorsanız o zaman nerede sigara içilebileceği sorulmalıdır.

İletişim: Eğer sizin kendi görüşünüz soruluyorsa, dürüstçe söyleyebilirsiniz –elbette kimseyi kırmadan ya da kırılmadan.

Karar Verme Özgürlüğü: Birisi size birşey ikram ettiğinde bunu nezaketli bir biçimde kabul edersiniz ya da etmezsiniz. Her ikisi de olabilir.

Kadınlar: Almanya’da birçok kadın kamusal alanda sigara içmektedir, birahanelerde yalnız oturup bira içer, ya da sesli güler veya konuşur. Bu durum, onun ahlâk durumu ya da yaşam biçimiyle ilgili herhangi bir ipucu vermez.

Gençler: Almanya’da gençlerin caddede sigara içmesi, öpüşmesi ya da birbrilerine yakınlaşlamaları ya da yetişkinlere de kendi yaşıtları gibi davranmaları normal olarak karşılanmaktadır. Bu durum onların kötü eğitim aldıkları ya da saygısız oldukları anlamına gelmez. Onlar sadece başka kurallara alışmışlardır.

Pedagoji: Pedagojik eğitimde kişisel gelişim ve çocukların ve gençlerin gereksinimlerine ve becerilerine yönelik davranma önemli ilkelerdir. Ön planda, bireysel düşünmeye ve eleştiri becerisine, demokrasi ve hoşgörü anlayışına yönelik bir eğitim anlayışı bulunmaktadır. Disiplin, nota dayalı başarı, temizlik ve düzen gibi değerler okul dışında çok önemli bir rol oynamamaktadır. Elbette bölgesel farklılıklar bulunmaktadır, örneğin şehir ve köy / taşra bölgeleri gibi.

Öğrenci/Öğretmen İlişkisi: Diğer birçok ülkeye göre Almanya’da ders uygulamalarında resmi çerçevenin dışına çıkılmaz. Sınıf dışında öğrenciler ile öğretmenler arasında çok nadiren iletişim kurulmaktadır.

Ast/Üst ilişkileri ilk bakışta çok göze batmaz. Genelde Almanya’da insanlar arası iletişim nispeten rahattır, geçerli nezaket kuralları daha azdır. Ancak yine de bazı durumlarda hiyerarşik ilişkiler sözkonusudur ve grup başkanları, doğrudan veya dolaylı üstler ile iletişimde, bazen üstler ilk bakışta hemen fark edilemeyebilirlerse de, sınırlar vardır;

Çocukların ve Gençlerin Yolculuk Alışkanlıkları: Almanya’da yetişen gençler çok sayıda yolculuk seçeneklerinden birini seçebilirler. Genç insanlar genelde seyahatlerini kendileri organize ederler. 14 ile 19 yaş arası gençlerin dörtte üçü, yılda bir kez tatil için nispeten uzun bir yolculuk yapmaktadır. İspanya ve Fransa tatil yapmak için tercih edilen ülkelerin başında gelmektedir. Gençlerin spontane seyahat isteklerini, düşük fiyatlı, son dakika uçuşları karşılamaktadır. Yolculuk kararlarını genellikle, seyahat ve gençlere yönelik dergilerdeki makaleler ya da arkadaşlarının görüşleri doğrultusunda vermektedirler. Gençler özellikle tatilde eğlenmek, hoş şeyler yaşamak ve yeni insanlarla tanışmak istemektedirler.

Gençlerin Değer Sistemleri: 2006 yılındaki 15. Shell Gençlik Araştırması şu sonuçları ortaya koymuştur: Gençler, önemli toplumsal konuları tartışabilecek düzeyde bilinçlenmişler. Kendillerine yüksek hedefler belirlemekte ve bu hedeflere ulaşmak için yılmadan yollar aramaktalar. Gençler yaşlı nesile karşı büyük saygı duymaktadır. Gençler geleceklerini dört yıl öncesine göre daha belirsiz olarak görmekteler. Bu bağlamda aile daha güçlü bir anlam kazanmaktadır. Gençlerin yüzde 72’si mutlu yaşayabilmek için bir aileye ihtiyaç olduğu görüşündedir. Ankete katılan 18 ile 21 yaş arası gençlerin yaklaşık dörtte üçü (yüzde 73) halâ ailelerinin yanında yaşamaktadırlar. Araştırma gençlerin günümüzde sabit bir değerler dizgesine sahip olduklarını göstermektedir.

Aile Yaşantısı: Almanya’daki aile yaşantısında genellikle anne de baba da çalışmaktadır. Bu durum, aile yaşantısı ile meslek yaşantısının bir arada yürütülebilmesi için iyi bir organizasyon gerektirir. Sanılanın aksine Almanlar’ın çoğu fazlasıyla aile odaklıdır. Özellikle de anneler herşeye yetişmeye çalışmaktalar. Çocuklar kendi başlarına hareket etmeyi, kurallara uymayı, belli bir biçimde sorumluluk almayı ve özgür olmayı sevgiyle öğrenirler. Elbette Alman ebeveynler de çocuklarının kendini güvende ve mutlu  hissetmelerini isterler ve bunun için ellerinden geleni yapmaya çalışırlar. Konuk öğrenciyi evinde ağırlayan ailelerin, konuğu rahat ettirmek için ellerinden gelen çabayı göstereceklerine rahatlıkla güvenilebilir.
Kaynakça
Menü içindeki “kısayollar” altında daha fazla bilgi bulabileceğiniz söz konusu iş yardımı, çeşitli enstitülerin, derneklerin, tüzel kişilerin v.b. deneyim temellerine dayanmaktadır. Bu bağlamda “Federal Almanya Uluslararası Gençlik Hizmetleri Uzmanlığı (IJAB)” ve ne yazık ki artık kitapçılarda bulunmayan Körber-Stiftung’un “Alman-Türk Gençlik Değişimine İlişkin Başvuru Kitabı” adlı kaynaklar özellikle önerilmektedir.