Deutsch-türkischer Schüleraustausch

Eğitim Sistemleri

Almanya’daki Eğitim Sistemine İlişkin Bilgi

Almanya’da her eyalet kendi okul sisteminden sorumludur. Bu nedenle  her eyalette farklı okul ve ünivesite yapıları, sınav yönetmelikleri ve kayıt hakkı düzenlemeleri bulunmaktadır. Okul sistemi eyalet kültür bakanlarının düzenli konferanslarıyla eşgüdümlü olarak yürütülmektedir.

Kısa bir süre öncesine kadar Almanlar  kendi eğitim sistemlerinden oldukça eminlerdi. 2002 yılında OECD PISA-Araştırması (Program for International Student Assessment) ülkede bir rahatsızlık uyandırdı; ilgili araştırma 15 yaşındaki gençlerin becerilerini sınamıştı ve Almanya uluslararası karşılaştırmalarda ortalamanın altında bir düzeyde kalmıştı. Bu ulusal şok durumundan sonra eğitim sisteminde bazı reform düzenlemeleri yapıldı.

Okul Öncesi Eğitim Kurumu / Anaokulu
Üç ile altı yaş arası çocukların okul öncesi eğitim kurumlarına gitmeleri isteğe bağlıdır. Bu nedenle ebeveynler çocuklarının bakımı için para ödemek zorundadırlar. Bazı kentlerde üç yaş altı çocuklar için de diğerleriyle aynı hizmeti veren kreşler bulunmaktadır.

İlkokul
Almanya’da her çocuk için zorunlu eğitim süresi dokuz yıldır. Devlet okullarında eğitim ücretsizdir. Normal olarak çocuklar altı yaşında okula alınmakta ve dört yıllık bir ilkokul eğitimi almaktadırlar.  Ebeveynler bu eğitimden sonra çocuklarının hangi eğitim kurumlarına devam etmeleri gerektiği konusunda sınıf öğretmeninden öneri almaktadırlar. Bu öneri öğretmenin, çocuğun başarısını, becerilerini ve ilgi alanlarını temel alan değerlendirmesi ile ortaya çıkmaktadır.   

Ortaöğretim Okulları
İlkokuldan sonra farklı türde eğitim veren ortaöğretim okulları şunlardır: Temel Okul (Hauptschule), Meslek Okulu (Realschule), Lise (Gymnasium). Bu okullar başarı beklentileri ve uygulama ve kuramsal bilgilerin ağırlıklarına göre birbirinden farklılık göstermektedir.

  • Temel Okullarda 5. sınıftan 9. sınıfa kadar zorunlu eğitim yapılmaktadır, 10. sınıf zorunlu değildir, gönüllü olarak okunur. Bu sınıf, öğrencileri bir mesleki eğitime hazırlamaktadır ve Hauptschule diploması ile eğitim tamamlanmaktadır. Temel okul eğitimini bitiren gençler normalde meslek uygulaması yapabilecekleri bir işyerinde çıraklık eğitimlerine başlarlar; bu eğitim mesleki bir okuldaki dersler ile birarada yürütülmektedir.
  • Meslek okulu 5-10. snıfları kapsamakta ve mezuniyette “Mittlere Reife=Orta Olgunluk” adı verilen bir diploma alınmaktadır. Bu tür bir eğitim, mesleki eğitimini ticari bir işletmede ya da sağlık alanında (örneğin hemşirelik) tamamlamak isteyen öğrencilere uygundur. Bu tür meslek okullarında eğitim, ağırlıklı olarak zanaatkârlıkta değil de, sayısal alanda (matematik) ve dilsel becerilerde odaklanmıştır.
  • Gymnasium, derinlemesine genel bilgi ağırlıklı bir eğitim sunmaktadır.  Bu okul öğrencileri yüksek öğrenime ve eyaletten eyalete değişen bir düzenleme ile 12 ya da 13 yılda tamamlanan ve üniversite öğrenimi için önkoşul olan bir Abitur (=olgunluk sınavı) sınavına hazırlamaktadır.
  • Eğitim eleştirmenleri, ilkokulda yapılan bir okul sınıflamasını çok erken bulmakta ve bir çocuğun yeti ve becerilerinin o yaşlarda henüz doğru olarak değerlendirilemeyeceği görüşünü savunmaktadırlar. Bu nedenle, bazı eyaletler Gesamtschule (= karma okul) olarak adlandırdıkları, bütün öğrencilerin onuncu sınıfa kadar birarada eğitim aldıkları  kurmuşlardır; bu okullarda. Bunun devamında iki ya da üç yıl sonra Abitur yapılabilmektedir.

Okullar
Genelde Almanya’da devlet okulları, özel okullarla karşlaştırıldığında oldukça yüksek bir standart sunmaktadır. Çoğu Alman okulunda yarım gün eğitim verilir. Ancak devlet tamgün eğitim veren okulları kurumsal olarak desteklemektedir. 2003 yılından beri 6000'den fazla okul tam gün eğitim veren okullara dönüştürülmeye özendirilmiştir.

Yabancı Dil Olarak İngilizce
Alman okullarında beşinci sınıftan itibaren ağırlıklı olarak yabancı dil olarak İngilizce öğretilmektedir. Günümüzde İngilizce dersi kısmen 1. sınıftan sonra tüm eyaletlerin müfredatında vardır.

Günlük Еğitimin Sorunları
Alman eğitim sisteminin eleştirmenleri, okulların yapılanmasının temelde kariyer ve okuldaki nota bağlı başarımlara odaklı olmasının kişilik gelişimine katkı sağlamadığından şikayet etmektedirler. Çoğu Alman okulu genel haftalık programın yanı sıra çok az serbest etkinlik olanağı sunmaktadır.
Diğer birçok ülkeye göre Almanya“da ders uygulamalarında resmi çerçevenin dışına çıkılmaz. Sınıf dışında öğrenciler ve öğretmenler arasındaki iletişim çok zayıftır. Bazı kentlerdeki okullarda öğrencilerin giderek artan disiplinsizliği büyük bir soruna dönüşmüştür. Ancak yine de bu sorunlara ve PISA sonuçlarına rağmen, Alman okulları yeni teknolojilerin ve internetin / bilgi erişiminin derslerde uygulanmasına oldukça hızlı bir geçiş yapmışlardır. Birçok okul, öğrencilerine bilgisayar dersi ile modern ve hızlı erişim bağlantıları sunmaktadır.

Gelecek Açılımları
Gelecekte Alman eğitim sisteminde yenilikler beklenmektedir: Yeni eğilimler daha çok, öğrencilerin okullarda bireysel olarak özendirilmeleri ve not başarılarına göre ayrıImamaları ve okulların tam gün eğitim veren okullara dönüştürülmesi doğrultusunda gelişmektedir. Okul öncesi alanda ise, erken yaşta başlayan eğitimin ve  ilgili kurum ve yuvalarda da dil eğitimine verilen desteğin iyileştirilmesine çaba gösterilmektedir.

Kaynakça
Menü içindeki “kısayollar” altında daha fazla bilgi bulabileceğiniz söz konusu iş yardımı, çeşitli enstitülerin, derneklerin, tüzel kişilerin v.b. deneyim temellerine dayanmaktadır. Bu bağlamda “Federal Almanya Uluslararası Gençlik Hizmetleri Uzmanlığı (IJAB)” ve ne yazık ki artık kitapçılarda bulunmayan Körber-Stiftung’un “Alman-Türk Gençlik Değişimine İlişkin Başvuru Kitabı” adlı kaynaklar özellikle önerilmektedir.